Het is algemeen bekend dat de Legionella-bacterie een bedreiging voor de volksgezondheid vormt. Van groot belang is het daarbij wél om een onderscheid te maken naar de verschillende verschijningsvormen van deze bacterie. Het is vooral de Legionella pneumophila waar we beducht voor moeten zijn.
Op ziekenhuizen, verzorgingshuizen, tandartspraktijken, zwembaden, campings, hotels, sporthallen en tal van andere bedrijven waar met water wordt gewerkt, rust de plicht tot periodieke Legionella-controle. Voor de analyse van Legionella wordt de methode volgens NEN-6265 door de wet voorgeschreven. Aan deze methode kleven echter grote bezwaren:
- Een gering verschil tussen toegepaste kweekplaten resulteert in onvergelijkbare meetresultaten tussen laboratoria.
- Naast L. pneumophila worden ook nonpneumophila-soorten waargenomen. Gebleken is dat in monsters van Nederlandse leidingwaterinstallaties met legionellabacteriën in de meeste gevallen alleen L. anisa wordt aangetoond (ondermeer in 4% van woningen). Deze nonpneumophila-soort veroorzaakt slechts sporadisch ziekte (minder dan 1‰ van de in Nederland gemelde ziektegevallen). L. pneumophila kan bij toepassing van de nu voorgeschreven detectiemethode echter onopgemerkt blijven wanneer het koloniegetal van L. anisa (en/of van andere kweekbare nonpneumophila-soorten) in een watermonster beduidend hoger is dan het aantal L. pneumophila.
Dit is een onwenselijke situatie. Vanwege de betekenis van L. pneumophila als ziekteverwekker is daarom een kweekmethode ontwikkeld waarbij de groei van L. pneumophila niet of in veel mindere mate wordt verstoord door groei van andere Legionella-soorten. Daarnaast is een kwantitatieve PCR-methode voor de detectie van L. pneumophila ontwikkeld waarmee snel (binnen enkele uren, in plaats van dagen) het resultaat wordt verkregen. Voor beide methoden zijn concepten voor normvoorschriften ingediend.
WLN spant zich in om de nieuwe meetmethoden in de wet te laten opnemen. De resultaten zijn dan betrouwbaarder en verlangen niet meer de frequente herhalingsmetingen van voorheen. Voor metende marktpartijen, maar ook voor WLN betekent dit een zekere omzetdaling; anderzijds houden wij nu meer tijd over voor werkelijk zinvolle werkzaamheden.
De winst voor de samenleving is groot. Op basis van de aanwezigheid van een niet-ziekteverwekkende bacterie worden nu nog enorme maatregelen genomen, tot het sluiten van douches voor incontinente patiënten toe. Ook wordt nog veel geld uitgegeven door ondermeer de gezondheidszorg aan het bestrijden van niet ziekteverwekkende bacteriën. Dat is niet meer nodig.